test
Praktische info
Historiek
Organigram
Jaarverslag
Doelgroep
Gemeenschapsdienst
Sociale
Vaardigheidstraining
Herstelbemiddeling
Herstelgericht groepsoverleg
Ouderstage
Contact
Interessante
links
|
test
Herstelgericht groepsoverleg
- Definitie
- Ontstaansgeschiedenis
- Wettelijk kader
- Werkingsprincipes
- Doorverwijzingsprocedure
- Verloop
1. Definitie
Het herstelgericht groepsoverleg (hergo) is een overleg
waarbij het slachtoffer en zijn achterban samen met de
jongere, zijn ouders, vertrouwensfiguren, eventueel
consulent van de sociale dienst van de jeugdrechtbank,
advocaat en politie onder begeleiding van een
onafhankelijke moderator samen een oplossing zoeken voor
de mogelijke gevolgen van het als misdrijf omschreven
feit en de mogelijke antwoorden hierop.
Door de aanwezigheid van de achterban van zowel
slachtoffer als dader, werkt een herstelgericht
groepsoverleg duidelijk netwerkversterkend.
2. Ontstaansgeschiedenis
Herstelgericht groepsoverleg is gegroeid vanuit een
herstelrechterlijke visie. In deze visie staat niet het
delict centraal, maar wel de gevolgen van het delict.
Dader en slachtoffer worden als eerste en direct
betrokkenen, samen met de samenleving, maximaal
aangesproken om toekomstgericht te zoeken naar een vorm
van herstel of een oplossing voor de gevolgen van het
delict. Herstel of goedmaking is hierbij de leidraad.
Het herstelgericht groepsoverleg is een
Nederlandstalige term voor het Engelse “Family Group
Conferences”. Dit is een aparte manier waarop
jeugddelinquentie wordt afgehandeld en werd
oorspronkelijk in Nieuw-Zeeland ontwikkeld. Deze Family
Group Conference bestaat uit een uitgebreid overleg
tussen dader en zijn gezin (of familie), het slachtoffer
en steunfiguren, de politie en leden van de bredere
gemeenschap. Deze afhandelingsvorm is gericht op het
vinden van een constructieve oplossing voor de gevolgen
van het delict. In 1989 werd het principe van Family
Group Conference in het Nieuw-Zeelandse jeugdrecht
ingeschreven. De jeugdrechter kan sinds dan (bijna) geen
maatregel meer opleggen tenzij een Family Group
Conference werd geprobeerd.
Steeds meer wordt conferencing erkend als een
herstelgerichte methode in de aanpak van delinquentie.
Een studiebezoek aan Australië en Nieuw-Zeeland leidde
tot de idee om conferencing voor ernstige misdrijven,
gepleegd door minderjarigen, ook in Vlaanderen te
implementeren. Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap
startte vanaf eind 2000 een wetenschappelijk begeleid
pilootproject. Het project had als doel een
herstelgerichte afhandeling aan te bieden voor ernstige
als misdrijf omschreven feiten. De belangrijkste reden
daarvoor was dat in Vlaanderen al een goed werkende
traditie bestaat van slachtoffer-daderbemiddeling. Deze
bemiddelingen vinden echter grotendeels plaats op
parketniveau en voor minder ernstige feiten. Het leek dan
ook beter conferencing toe te passen als een mogelijke
aanvulling voor zwaardere feiten en op niveau van de
jeugdrechtbank.
3. Wettelijk
kader
Het herstelgericht groepsoverleg vindt zijn wettelijk
kader in de ‘Wet betreffende de jeugdbescherming,
het ten laste nemen van minderjarigen die een als
misdrijf omschreven feit hebben gepleegd en het herstel
van de door dit feit veroorzaakte schade’ (mei
– juni 2006). In deze wet krijgt de jeugdrechter de
mogelijkheid om aan minderjarigen herstelgericht
groepsoverleg voor te stellen. Dit kan zowel als
onderzoeksmaatregel of als maatregel ten gronde.
4. Werkingsprincipes
Het herstelgericht groepsoverleg is op vier
werkingsprincipes gebaseerd:
- hergo is vrijwillig: niemand van
de direct betrokken partijen is verplicht deel te
nemen. Een herstelgericht groepsoverleg is een
vrijwillig aanbod, waar men al dan niet kan in
mee stappen. Dit wil dus ook zeggen als men
beslist om mee te werken, men ten allen tijde kan
beslissen er opnieuw uit te stappen.
- hergo is vertrouwelijk: de
gesprekken die in het kader van het hergo
plaatsvinden zijn vertrouwelijk. Wat binnen het
hergo aan bod komt, wordt niet verder verteld.
- hergo is neutraal: de (co-)moderator
stelt zich neutraal (of beter: meerzijdig
partijdig) op. De (co-)moderator is er zowel voor
de dader en het slachtoffer, houdt hun beider
belangen in het oog en zorgt ervoor dat het
evenwicht tussen de partijen niet verstoord wordt.
- hergo is transparant: de (co-)moderator
verduidelijkt aan de direct betrokken partijen
zijn rol, zijn mogelijkheden en beperktheden, het
doel en de grenzen van het herstelgericht
groepsoverleg. Hij houdt op geen enkel moment
informatie achter.
5. Doorverwijzingsprocedure
De jeugdrechter kan bij zware feiten herstelgericht
groepsoverleg voorstellen. Dit blijft echter een aanbod.
Deelnemen aan hergo is volledig vrijwillig.
Om hergo aan te bieden moet er wel aan enkele
voorwaarden voldaan zijn:
- Er bestaan ernstige aanwijzingen van schuld.
- De verdachte ontkent zijn betrokkenheid bij het
als misdrijf omschreven feit niet.
- Het slachtoffer is geďdentificeerd.
- De deelnemende partijen moeten uitdrukkelijk en
zonder voorbehoud met hergo instemmen.
6. Verloop
Wanneer de jongere akkoord gaat met het voorstel van de
jeugdrechter om aan een herstelgericht groepsoverleg deel
te nemen, stelt de jeugdrechter de zaak voor een aantal
maanden uit, en laat hij aan een moderator weten dat
hergo van start kan gaan.
De moderator contacteert in een voorbereidende
fase de verschillende partijen. Pas daarna gaat
hergo effectief van start.
Meerbepaald wordt er contact opgenomen met de jongere,
zijn ouders en met het slachtoffer. Als zij bereid zijn
aan het herstelgericht groepsoverleg deel te nemen, wordt
er contact opgenomen met de steunfiguren en de
professionele actoren. In deze kennismakingsgesprekken
worden de partijen geďnformeerd over de doelstellingen
en het verloop van hergo. Daarnaast wordt er aandacht
besteed aan het verhaal van de betrokkenen.
Een hergo-zitting bestaat uit drie
fasen:
- Tijdens de eerste fase, de introductiefase,
worden de doelstellingen van hergo overlopen door
de moderator. Iedereen wordt verwelkomd en
voorgesteld.
- Na de introductie wordt er overgegaan naar de overlegfase.
Er wordt nogmaals benadrukt dat het deelnemen aan
het hergo op vrijwillige basis gebeurt. Deze fase
gaat verder met het voorlezen van het P.V. (de
feiten) door de politie. Er wordt expliciet
gevraagd of de jongere de feiten niet ontkent.
Dit is belangrijk aangezien de jongere zijn
verantwoordelijkheid moet willen opnemen. Het
slachtoffer en zijn steunfiguren krijgen de kans
om hun verhaal te doen. Vaak blijkt dat het
delict niet alleen invloed heeft gehad op het
slachtoffer, maar dat ook de omgeving van het
slachtoffer gevolgen heeft ondervonden. De
jongere en zijn steunfiguren krijgen eveneens de
kans om hun versie van de feiten weer te geven.
De jongere duidt de gevolgen die de feiten voor
hem hebben teweeggebracht. Hij gaat in op de
vragen die door het slachtoffer werden gesteld.
De ondersteuners van de minderjarige kunnen
aangeven hoe zij de feiten en de gevolgen ervan
hebben ervaren. De jonge dader hoort vaak dan pas
voor het eerst dat ook zijn ouders en ruimere
omgeving beďnvloed werden door zijn handelingen.
Na de verhaalvertelling wordt gefocust op de
mogelijkheden tot herstel, dit zowel aan
slachtoffer- als aan daderkant.
- In een derde fase, de fase van het privé-overleg,
zonderen de dader en zijn steunfiguren zich af om
een voorstel van herstel op papier te zetten. In
dit privé-overleg wordt gewerkt aan een voorstel
tot overeenkomst, waarbij wordt nagedacht over
welke schade werd veroorzaakt door het delict en
hoe deze schade kan worden hersteld. Dit voorstel
focust zich op een drietal vlakken:
- herstel aan het slachtoffer
- herstel aan de samenleving
- vermijden van recidive
Dit voorstel wordt ook een intentieverklaring
genoemd. In de intentieverklaring is het de
bedoeling dat de verschillende betrokken partijen
komen tot een consensus over de concrete
herstelacties. De jongere schrijft deze intenties
neer. Er worden eveneens concrete afspraken
gemaakt over het opvolgen van de
intentieverklaring.
Na het privé-overleg brengt de jongere verslag
uit en stelt hij de intentieverklaring voor aan
alle aanwezigen. Dit intentieplan wordt door alle
aanwezigen becommentarieerd, waarbij er
constructieve suggesties kunnen worden gedaan.
Men tracht tot afspraken te komen die voor alle
betrokkenen aanvaardbaar zijn en die een
constructieve oplossing vormen voor de gevolgen
van het misdrijf.
De co-moderator, die samen met de moderator hergo
begeleidt, schrijft de uiteindelijke concrete
herstelacties op waar de betrokkenen het over
eens zijn.
Wanneer het intentieplan na goedkeuring door iedereen
is ondertekend, sluit de moderator het herstelgericht
groepsoverleg af met het uitleggen van de verdere
gerechtelijke procedure. Door deze uitleg weten de
betrokkenen wat hen nog te wachten staat en wordt het
formele karakter van de intentieverklaring benadrukt.
Het intentieplan wordt aan de jeugdrechter bezorgd, die
het plan al dan niet volledig kan goedkeuren.
|
